voetklachten
Wat is een likdoorn/ clavus?
Beschrijving:
likdoorns ook wel eksteroog genoemd is een verharde, naar binnen gegroeide eeltkern in de vorm van een puntzakje, met de punt in de huid gericht. Deze pijnlijke verharde eeltpitten zitten vaak onder de voet, tussen de tenen op op de tenen.
Oorzaak: Landurige plaatselijke wrijving en druk. Dit door verkeerde schoenen (te smal of hoge hak) of stand afwijking van de voet (hamerteen of hallux valgus).
behandeling:
Afhankelijk van de locatie, grootte en het type likdoorn. Het weg halen van de likdoorn en daarna de belangrijkste maatregel om een likdoorn te voorkomen is zorgen dat er geen druk meer op de likdoorn komt. Dat betekent dat we dit tijdens de eerste screening en behandeling ook goed zullen onderzoeken.
Kalknagels
Een kalknagel is meestal een nagel die geïnfecteerd is door een schimmel. Sommige schimmels kunnen bij de mens infecties veroorzaken. Een voorbeeld is de geïnfecteerde teennagel, in de volksmond "kalknagel" genoemd. Niet iedere kalknagel berust op een schimmelinfectie, maar vaak is een schimmel wel de veroorzaker. Schimmelinfecties van de nagels komen veel vaker voor dan men denkt. Daarom is het nuttig te weten hoe het er uitziet, wat de oorzaak is en wat er aan te doen valt.
Hoe ziet een kalknagel eruit ?
Een kalknagel door een schimmelinfectie is aanvankelijk wit of geel van kleur. Naarmate de schimmel dieper in de nagel groeit, verandert de kleur in geelbruin. De nagel ziet er dan verdikt, hobbelig en brokkelig uit en laat soms gedeeltelijk los. Zonder behandeling breidt de infectie zich steeds verder uit. Meestal is de grote teen het eerst en het meest uitgebreid aangetast. Soms is alleen sprake van aangetaste nagels, maar vaak bestaat er tegelijkertijd voetschimmel, het zogenaamde zwemmerseczeem. Soms ook zijn de aangetaste nagels het gevolg van een onbehandeld zwemmerseczeem, vooral als dit eczeem al langere tijd bestaat. Schimmelinfecties kunnen voorkomen in elke nagel aan hand en voet.
Hoe ontstaat een kalknagel ?
De schimmelsoort die meestal verantwoordelijk is voor kalknagels heet Trichophyton rubrum. Deze schimmel maakt voor zijn voortplanting grote aantallen schimmelsporen. Onder gunstige omstandigheden (warme, vochtige omgeving) groeien deze sporen uit tot schimmels. Sporen kunnen erg lang besmettelijk blijven. Iemand met een kalknagel kan miljoenen sporen rondstrooien. We komen in contact met deze sporen door (huis)dieren en door op blote voeten te lopen in gemeenschappelijke douches van kleedkamers, zwembaden, sporthallen en sauna's. Overal om ons heen zijn dus schimmels en sporen daarvan aanwezig, maar zij veroorzaken pas een infectie als de omstandigheden daarvoor gunstig zijn.
Schimmels gedijen het best in een vochtige, warme omgeving.
Bevorderlijk voor schimmelgroei op de voeten zijn dus:
- onvoldoende afdrogen van voeten.
- nylons, synthetische sokken of kunststof schoenen.
- overmatige transpiratie; knellende schoenen.
De huid heeft een goede afweersysteem tegen schimmels, de afweer kan vermindert zijn onder bepaalde omstandigheden zoals:
- vaak wassen met veel zeep, en onvoldoende afspoelen van de zeep, waardoor het beschermende vetlaagje van de huid verdwijnt.
- gebruik van zeep met desinfecterende bestanddelen.
- bijvoorbeeld bij suikerziekte.
Het is dus niet zo dat zwemmerseczeem of kalknagels wijzen op gebrek aan hygiëne. Schimmelinfecties worden veroorzaakt door een complex van factoren. Het is voor de behandeling belangrijk te weten of een schimmel de oorzaak is van de kalknagel. Als de oorzaak een schimmel is, dan is dat meestal de al eerder genoemde Trichophyton rubrum. De voetverzorger heeft hierin een signalerende taak, maar mag geen diagnose stellen. Dit is de taak van de arts. Om zekerheid te verkrijgen, moet de arts de schimmel verder onderzoeken en bijvoorbeeld onder de microscoop bekijken.
Eelt
Eelt ontstaat door overmatige druk en wrijving. In feite wordt eelt gevormd als reactie van de huid. Als een soort verdedigingsmechanisme ontstaat een natuurlijke huidlaag verdikking. Door wrijving worden de zenuwuiteinden voortdurend geprikkeld. Dit zorgt voor een verhoogde bloedtoevoer, met een versnelde celopbouw als gevolg. Hier spreekt men van fysiologisch eelt. Eelt is enkel storend indien dit pathologische eelt is (= hyperkeratose). Door verdikking van de eeltlaag wordt de papilaire huidlaag dichtgedrukt. De cellen missen de nodige voedingstoffen en verhoornen sneller. Ze kunnen niet in dezelfde mate afschilferen. Deze eeltlaag kan met de lederhuid samengroeien. Dit kan pijnlijk zijn en branderig aanvoelen. Het is deze eeltlaag die de voetverzorger zal verwijderen totdat de opperhuid weer beweeglijk wordt. De fysiologische eeltlaag zal ze gedeeltelijk aanwezig laten. Deze is noodzakelijk als bescherming.
Mogelijke oorzaken:
- onaangepast schoeisel
- teen- of voetafwijking
- druk van binnenuit: overgewicht, doorzakking voorvoet, hielspoor, magere voeten
- aftakeling van het bloedvatensysteem
Het lichaam zorgt voor een natuurlijke beschermlaag, wanneer een bepaalde plaats op de voet te zwaar wordt belast of wanneer de beschermende vetlaag vermindert. Deze natuurlijke beschermlaag heet eelt. Wanneer u eelt onder of op de voet heeft, is dit dus niet altijd een probleem. Het eelt beschermt die plaats tegen beschadiging. Er kan echter ook sprake zijn van overmatige eeltvorming.
Deze kan veroorzaakt worden door:
- slecht passende schoenen.
- een verkeerde manier van staan en lopen.
- een te hoog lichaamsgewicht.
- een doorgezakte voorvoet.
- een holvoet, waardoor het gewicht alleen op de hiel en de voorvoet rust hamertenen.
- veranderingen aan de gewrichten door reuma, artritis of neuropathie. het verminderen van de beschermende vetlaag (polster) of de verschuiving hiervan.
Wanneer dit soort eeltplekken niet tijdig wordt behandeld kunnen likdoorns en kloven ontstaan. Bij het lopen op naaldhakken rust het lichaamsgewicht vrijwel in zijn geheel op de voorvoet. Likdoorns zijn dan bijna niet te vermijden.